Regionaal Plan Onderwijsvoorzieningen (RPO)
Samen sturen op een toekomstbestendig onderwijsaanbod
Het Regionaal Plan Onderwijsvoorzieningen (RPO) vormt de basis voor samenwerking tussen schoolbesturen in het voortgezet onderwijs. In dit plan worden regionale afspraken vastgelegd over het onderwijsaanbod, afgestemd op leerlingontwikkeling, demografie en huisvesting. Daarmee ontstaat ruimte om onderwijsvoorzieningen toekomstbestendig te organiseren.
Het RPO is een strategisch instrument om gezamenlijk richting te geven aan de ontwikkeling van het onderwijs in de regio.
Wat is een RPO?
Een Regionaal Plan Onderwijsvoorzieningen is een instrument binnen het voortgezet onderwijs waarin schoolbesturen gezamenlijk afspraken maken over het onderwijsaanbod in een afgebakende regio.
Een RPO heeft een looptijd van vijf jaar en maakt het mogelijk om wijzigingen door te voeren zonder dat voor elke afzonderlijke wijziging of uitbreiding apart goedkeuring van de minister nodig is. Een RPO geldt uitsluitend voor het voortgezet onderwijs.
De doelen van een RPO zijn:
- Regionale afstemming van onderwijsaanbod: schoolsoorten, profielen en vestigingen.
- Voorkomen van overcapaciteit of ongewenste concurrentie.
- Borging van kwaliteit, bereikbaarheid en diversiteit van het onderwijsaanbod
- Versterking van bestuurlijke samenwerking en gezamenlijke regionale visie
Binnen een RPO kunnen onder andere afspraken worden gemaakt over:
- Toevoegen of verlengen van vbo-profielen
- Toevoegen (uitbreiden) of afsplitsen van schoolsoorten uit een scholengemeenschap
- Verplaatsing van onderwijsaanbod of vestigingen (meer dan 3 kilometer)
- Het aanbieden van de gemengde leerweg op een school voor vbo of mavo
- Samenhang en spreiding van het onderwijsaanbod binnen de regio
- Gezamenlijke visie op toekomstige leerlingontwikkeling en demografie
Waarom een RPO?
Een RPO is noodzakelijk om onderwijsvoorzieningen regionaal te kunnen organiseren en aanpassen aan toekomstige ontwikkelingen. Zonder vastgesteld RPO vervallen mogelijkheden om het onderwijsaanbod flexibel te wijzigen of te verlengen.
Daarnaast draagt een RPO bij aan:
- strategische afstemming tussen schoolbesturen;
- beter inzicht in demografische ontwikkelingen en prognoses;
- onderbouwde keuzes voor onderwijsaanbod en locaties;
- versterking van regionale samenwerking.
Voor de wettelijke kaders en achterliggende regelgeving wordt verwezen naar de landelijke informatievoorziening over het RPO.
Twee trajecten voor het opstellen van een RPO
1. Verkort traject
Het verkort traject richt zich op een efficiënte en doelgerichte actualisatie van het bestaande RPO. De focus ligt op het verlengen en aanpassen van bestaande afspraken, met een pragmatische aanpak en beperkte doorlooptijd.
In dit traject:
- staat snelle besluitvorming centraal;
- wordt gestuurd op noodzakelijke wijzigingen;
- wordt toegewerkt naar een concept-RPO op basis van bestaande inzichten.
Dit traject is passend wanneer de regionale visie grotendeels actueel is en slechts beperkte aanpassingen nodig zijn.
2. Visierijk traject
Het visierijke traject biedt ruimte voor verdieping en het ontwikkelen van een gezamenlijke langetermijnvisie. Dit traject richt zich niet alleen op actualisatie, maar op het opnieuw vormgeven van het onderwijsaanbod in samenhang met toekomstige ontwikkelingen.
In dit traject:
- worden meerdere visiesessies georganiseerd met schoolbesturen;
- staat ontwikkeling van een gezamenlijke regiovisie centraal;
- wordt expliciet aandacht besteed aan thema’s zoals demografie, samenwerking en huisvesting;
- ontstaat een breed gedragen basis voor het nieuwe RPO.
Dit traject is passend wanneer er sprake is van grotere veranderingen of een behoefte aan strategische herijking.
Aanpak
Het opstellen van een RPO verloopt gefaseerd en gestructureerd. Hierbij worden betrokken schoolbesturen en regionale partners actief meegenomen in het proces.
Belangrijke onderdelen van de aanpak:
- startfase met analyse en interviews;
- strategiefase met bestuurlijke afstemming;
- uitwerking naar een gedragen en concreet RPO;
- externe afstemming en formele afwikkeling.
Tijdens het traject worden alle relevante partijen betrokken, waaronder gemeenten, provincie en andere regionale stakeholders.
Meer weten
Meer informatie over de wettelijke kaders, verplichtingen en mogelijkheden van het RPO is te vinden via de landelijke informatiepagina.
Inzicht verkrijgen in de mogelijkheden van een RPO voor de regio?
Penta Rho ondersteunt schoolbesturen bij het opstellen, actualiseren en implementeren van een RPO, van analyse tot besluitvorming.
Angela Bekedam
Onze aanpak is objectief, deskundig en volledig op maat. Wilt u meer over dit thema te weten komen? Wij komen graag met u in contact. Angela Bekedam is de adviseur die u moet hebben.
FAQ Regionaal Plan Onderwijsvoorzieningen
Binnen een RPO kunnen schoolbesturen gezamenlijk afspraken maken over onder andere:
- Toevoegen of verlengen van vbo-profielen
- Toevoegen (uitbreiden) of afsplitsen van schoolsoorten uit een scholengemeenschap
- Verplaatsing van onderwijsaanbod of vestigingen (meer dan 3 kilometer)
- Het aanbieden van de gemengde leerweg op een school voor vbo of mavo
- Samenhang en spreiding van het onderwijsaanbod binnen de regio
- Gezamenlijke visie op toekomstige leerlingontwikkeling en demografie
Bij de totstandkoming van een RPO worden meerdere partijen betrokken:
- schoolbesturen in de regio;
- gemeenten (in verband met onderwijshuisvesting);
- provincie(s);
- vervolgonderwijs (beroepsonderwijs in de regio);
- Vertegenwoordigers van het bedrijfsleven.
- Per gemeente zijn minimaal 60% van de VO-leerlingen via deelnemende schoolbesturen omvat.
- Tenminste 65% van de schoolbesturen die binnen een gemeente één of meer vestigingen van scholen of scholengemeenschappen hebben, moeten bij het RPO betrokken zijn.
Het verkorte traject richt zich op een efficiënte actualisatie van het bestaande RPO, met focus op noodzakelijke wijzigingen.
Het visierijke traject richt zich op het ontwikkelen van een gezamenlijke langetermijnvisie en het versterken van regionale samenwerking, met meer ruimte voor verdieping en bestuurlijke afstemming.