RSG Magister Alvinus in Sneek stond voor een stevige financiële opgave. De middelbare school moest besparen en daarom de lessentabel en het taakbeleid herzien. Een complexe opdracht. Penta Rho hielp om zorgvuldig en voortvarend stappen te zetten.
Penta Rho raakte in 2024 betrokken bij RSG Magister Alvinus, een openbare scholengemeenschap in Sneek. De school vroeg eerst hulp bij het ontwikkelen van nieuw taakbeleid. Door de krimp in de regio stond het Magister Alvinus namelijk voor een financiële opgave. Rond diezelfde tijd ging de directeur bedrijfsvoering met pensioen. De school vond een interim-directeur bedrijfsvoering voor een aantal dagen per week en had daardoor tijdelijk behoefte aan extra ondersteuning. Arjen Verheij, senior-adviseur bij Penta Rho met ervaring als directeur bedrijfsvoering, nam deze rol op zich. Een half jaar later startte Sjoerd Veltman als nieuwe directeur bedrijfsvoering. “Het was voor mij heel prettig dat Penta Rho al betrokken was. Arjen kende het proces en kon vertellen waarom bepaalde keuzes waren gemaakt.”
Je kunt het onderwijs anders organiseren, maar bespaar je daarmee ook uren?
Na zijn start trok Sjoerd samen met Penta Rho verder op in het besparingstraject. Een belangrijk deel van de financiële taakstelling lag bij de organisatie van het onderwijs. Vooral de lessentabel en het taakbeleid speelden een grote rol. De lessentabel was ruimer dan financieel haalbaar. Ook het taakbeleid paste niet meer. “Het taakbeleid was tien tot vijftien jaar cao. Ook waren taken niet altijd eerlijk verdeeld. ”De school had al een brede projectgroep samengesteld met medewerkers uit verschillende onderwijsteams, het management en de medezeggenschapsraad. De begeleiding van deze projectgroep legde de school in handen van Arjen en Annet Vieveen, adviseur en specialist taakbeleid bij Penta Rho. Samen brachten ze in kaart waar verandering nodig en mogelijk was. Het ging niet alleen om besparen. Ook de gevolgen voor het onderwijs, de leerlingen en medewerkers telden mee.
De projectgroep begon met de lessentabel. Samen met Penta Rho zocht de groep naar een goede balans tussen besparen en goed onderwijs. Sjoerd: “Je kunt het onderwijs anders organiseren, maar bespaar je daarmee ook uren? Voldoen we aan de studielast? En komen alle vakken tot hun recht? Penta Rho begeleidde het proces, leidde de gesprekken en hielp conclusies te trekken. Dat was heel helpend.” Daarna stelde de projectgroep kaders op voor een nieuwe lessentabel. Teams en vaksecties dachten binnen die kaders mee over de invulling. Dit zorgde voor draagvlak binnen de teams. Dat leidde tot een nieuwe lessentabel met minder geplande lessen. RSG Magister Alvinus zette hiermee een belangrijke stap, maar er was meer nodig om de besparingsopgave te halen.
De projectgroep nam vervolgens het bestaande taakbeleid onder de loep. Wat moest worden aangepast aan de cao? Welke afspraken werkten niet meer goed? En waar konden uren anders worden verdeeld? Teams leverden informatie aan, medewerkers vulden vragenlijsten in en deelden hun ervaringen met de projectgroep. Penta Rho rekende verschillende keuzes en de financiële gevolgen daarvan door. “Daar zat voor mij echt de meerwaarde van Penta Rho”, zegt Sjoerd. “Zij konden modellen doorrekenen en laten zien wat een keuze betekent. Zo kregen we steeds de informatie die nodig was voor de volgende stap.” De projectgroep kwam met een voorstel dat de directie volledig overnam. Toch kreeg het bij de eerste stemming niet genoeg stemmen. Volgens Sjoerd lag dat niet zozeer aan de inhoud. “Voor de tweede stemming is inhoudelijk niet eens zo veel veranderd. Vooral de uitleg speelde een belangrijke rol.” Daar nam de school vervolgens meer tijd voor. De projectgroep presenteerde het taakbeleid opnieuw aan de medewerkers en legde uit welke keuzes waren gemaakt en waarom. Dat werkte. Bij de tweede stemming kreeg het voorstel genoeg stemmen.
” De school gaat nu ervaren hoe de nieuwe afspraken in de praktijk werken. Maar de basis ligt er. “Dat geeft rust. We hebben een richting gekozen en daar samen met Penta Rho invulling aan gegeven. Nu kunnen we met een frisse blik verder bouwen aan de toekomst.”
Het besparingstraject raakte de hele school. Sjoerd merkte hoe prettig het dan is als iemand van buiten meekijkt. “Penta Rho heeft zeer kundige en betrokken mensen. Zij brachten actuele kennis en ervaring uit andere onderwijsorganisaties mee. Niet om te vertellen hoe het moet, maar om mogelijkheden te laten zien. Als je lang binnen een organisatie werkt, word je toch een beetje organisatieblind.” Volgens Sjoerd is het onderwijs soms nog wat terughoudend met hulp van buitenaf. Daar liggen kansen, vindt hij. “Je moet je kwetsbaar durven opstellen en iemand van buiten een kijkje in de keuken geven. Juist die blik van buiten helpt je om anders naar je eigen organisatie te kijken.” Ook tempo was belangrijk in het traject. “Het effect staat of valt met het tempo waarin je de verandering weet te realiseren”, zegt Sjoerd. “Een verandering in het taakbeleid moet op het juiste moment in de schoolcyclus worden doorgevoerd. Tegelijkertijd vraagt het dagelijks werk steeds je aandacht. Arjen en Annet zorgden dat de projectgroep stappen bleef zetten.”
Sinds de start van schooljaar 2026/2027 werkt RSG Magister Alvinus met de nieuwe lessentabel en het nieuwe taakbeleid. De school heeft de financiële taakstelling gehaald. Voor Sjoerd is dat de belangrijkste opbrengst. “De focus kan nu weer naar het onderwijs. De energie die we als school aan zo’n financieel vraagstuk besteedden, steken we uiteindelijk liever in het lesgeven aan leerlingen.” Hij kijkt positief terug op het traject. Makkelijk was het niet altijd. “In het begin voelde het een beetje alsof we tegen een sneeuwbal duwden die moeilijk in beweging kwam. Verandering is niet altijd fijn. Maar op een gegeven moment kwam er beweging en konden we doorpakken. ” De school gaat nu ervaren hoe de nieuwe afspraken in de praktijk werken. Maar de basis ligt er. “Dat geeft rust. We hebben een richting gekozen en daar samen met Penta Rho invulling aan gegeven. Nu kunnen we met een frisse blik verder bouwen aan de toekomst.”
Hoe ontwikkel je taakbeleid in het onderwijs dat niet alleen klopt op papier, maar ook werkt in de praktijk? Bij ISK Drachten (Singelland) is samen met adviseurs Angela Bekedam en Annet Vieveen een nieuw taakbeleid ontwikkeld dat zorgt voor duidelijkheid, draagvlak en aansluiting bij de onderwijspraktijk.
Alice Stulp van Penta Rho ging aan de slag als interim-directeur onderwijs bij IKC Dorpsschool Rozendaal en bracht rust, overzicht en continuïteit.
Hoe breng je gespecialiseerd onderwijs, zorg en opvang samen in één toekomstbestendig gebouw? Lees hoe Penta Rho voor gemeente Goeree-Overflakkee een haalbaarheidsonderzoek uitvoerde.