PCBO Apeldoorn telt 25 scholen. Van Montessori tot Dalton, van OGO tot regulier. De verschillen zijn groot, maar de ambitie is dezelfde: alle scholen willen de kwaliteit borgen en verbeteren. Om dat kracht bij te zetten, besloot de stichting te starten met een strategisch kwaliteitsbeleid, met de hulp van Penta Rho.
Kees Kievit is staffunctionaris van de afdeling Onderwijskwaliteit en Kinderopvang bij PCBO Apeldoorn. Hij miste passend beleid om de grip op de kwaliteit te borgen en vergroten op school- en bestuursniveau. “We doen veel op alle scholen, maar de samenhang kon beter”, legt Kees uit. “En ik wilde graag dat het aansloot op ons strategisch meerjarenbeleid.”
Vanuit zijn rol zag Kees dat er een gezamenlijke koers nodig is. “We geloven sterk in samen kwaliteit ontwikkelen. Niet allemaal het wiel uitvinden, wel ruimte laten per school. Een goed strategisch kwaliteitsbeleid helpt daarbij.”
Bij het maken van een strategisch kwaliteitsbeleid kon Kees wel een goede sparringpartner gebruiken. Hij benaderde Jeanet Minks, adviseur bij Penta Rho. Niet om het hele stuk uit handen te geven, maar om mee te denken en te bouwen aan een stevig raamwerk.
Kees en Jeanet werkten eerder samen, toen Kees nog directeur was van een basisschool. In die tijd schakelde hij haar al regelmatig in als denkpartner. “Ik dacht meteen aan Jeanet, want ik had iemand nodig die snapt waarover het gaat. Die verbanden legt, ontwikkelingen volgt en weet wat er op andere plekken gebeurt. Jeanet komt voor Penta Rho op veel scholen en kent onze stichting. Haar expertise wilde ik benutten.”
Het traject begon blanco. Penta Rho werkt niet met standaardplannen. Elk plan is maatwerk. Jeanet verdiepte zich in het strategisch meerjarenbeleid van PCBO Apeldoorn. Kees bracht in kaart wat de scholen en het bestuur al deden aan kwaliteitsactiviteiten. “Zo konden we meteen de diepte in. We dachten na over de kapstok voor het strategisch kwaliteitsbeleid. Uit het strategisch meerjarenbeleid distilleerden we de visie op onderwijs. Vanuit die visie formuleerden we de visie op onderwijskwaliteit en de bijbehorende kwaliteitsinstrumenten.”
Kees en Jeanet verdeelden de taken. “Ik werkte het ene deel uit, zij het andere”, vertelt Kees. “Daarna voegden we nieuwe inzichten toe. Zo groeide de opzet van het raamwerk stap voor stap.” Wat Kees waardeerde was de combinatie van doordenken en doorpakken. “Jeanet is soms wat praktischer dan ik. Ze helpt me doorpakken, want ik kan blijven nadenken. Jeanet zegt dan: ‘Oké, dan zetten we het zo neer.’ Ze hield de vaart erin.”
Samen begonnen ze te schrijven. Alles in samenhang met de stukken die er al liggen. Een hoofdstuk over de visie op onderwijskwaliteit. Die visie hingen ze op aan drie pijlers. Een ander hoofdstuk gaat over de strategische keuzes voor onderwijskwaliteit, zoals het organiseren van samenhang en cyclische processen. Kees en Jeanet beschreven ook de kwaliteitsinstrumenten van PCBO, zoals gesprekken met directeuren en vragenlijsten voor ouders en leerlingen. Samen dachten ze een beslisboom uit voor interventies bij kwaliteitsproblemen. Een praktische toevoeging voor de bestuurders. Wat doe je als er zorgen zijn over de basiskwaliteit? Welke acties volg je dan? En welke sturingsstijl past daarbij?
“Het is niet van A tot Z dichtgetimmerd. Dat moet ook niet. Het biedt richting en houvast. Het helpt om steeds opnieuw te bepalen wat nodig is.”
Toen de eerste versie van het strategisch kwaliteitsbeleid stond, voelde Kees meteen: dit stuk heeft waarde voor de hele stichting. “Het is niet van A tot Z dichtgetimmerd. Dat moet ook niet. Het biedt richting en houvast. Het helpt om steeds opnieuw te bepalen wat nodig is.”
Onderdelen van het raamwerk vormen inmiddels de basis voor heidagen, werkgroepen en gesprekken binnen het MT. Hoofdstukken worden nog steeds verrijkt en inzichten aangescherpt. Kees: “Er staan nog gele stickers met ‘under construction’ in het document. Dat hoort erbij. Maar de kern staat: de visie op onderwijs, de visie op kwaliteit en de vier strategische lijnen. Dat is het fundament.”
"Ook mooi: we leren van elkaars denkwijze.”
Terugkijkend ziet Kees hoe waardevol de samenwerking met Penta Rho was. “Jeanet en ik weten wat we aan elkaar hebben. Al sparrend en samenwerkend kwamen we verder. Ook mooi: we leren van elkaars denkwijze.”
Wat hij vooral waardeert, is de ervaring van Penta Rho. “Je kunt veel zelf bedenken, maar je moet ook leren van wat op andere plekken gebeurt. Dat brengt Penta Rho in. Ik gebruik tegenwoordig soms AI als sparringpartner. Maar dat weegt niet op tegen een mens met echte ervaring, iemand met de poten in de klei, zoals Jeanet. Ik zie Penta Rho als een kundige co-maker. Ik ben hartstikke tevreden over het resultaat wat we samen hebben neergezet: een heel praktisch strategisch kwaliteitsbeleid.”
Dankzij de hulp van Penta Rho ligt er een realistisch IHP. In Haarlemmermeer is meer bereikt dan alleen een nieuw huisvestingsplan. Het vertrouwen is hersteld. Gemeente en schoolbesturen werken weer samen aan hetzelfde doel: goede scholen voor de kinderen in hun gemeente.
"De Bonifatiusschool en ’t Ruimteschip zijn vanaf augustus 2025 gefuseerd tot basisschool De Stek. Lees hoe het fusieproces in Opmeer zorgvuldig werd begeleid en resulteerde in duurzaam onderwijs."
De leerlingen en leerkrachten van basisschool Eben-Haëzer in Leerbroek begonnen het nieuwe schooljaar in een gloednieuw IKC. De gemeente Vijfheerenlanden gaf Penta Rho de opdracht om de bouw te begeleiden, van programma van eisen tot oplevering.